مجله شفا

پروپرانولول

پروپرانولول

پروپرانولول ( propranolol ) یک قرص خوراکی است که برای درمان آنژین صدری ، درد های قلبی ، سردرد میگرنی، فشار خون بالا و سایر شرایط قلبی استفاده می شود. پروپرانولول با نام تجاری ایندرال و در فرم های قرص پروپرانولول 10 و قرص پروپرانولول 40 در دسترس می باشد.پروپرانولول را اگر در زمان طولانی استفاده می کنید می تواند باعث افزایش وزن شود.از قرص پروپرانولول می تواند برای درمان کاهش استرس نیز استفاده می شود.مصرف زیاد پروپرانولول می تواند باعث عوارض های جدی شود که در ادامه بحث به آن می پردازیم.قرص پروپرانولول برای کاهش استرس نیز تجویز می شود و مقدار مصرف روزانه پروپرانولول نیز بر اساس تجویز و نوع بیماری می باشد.از مصرف خودسرانه پروپرانولول بپرهیزید و باید این دارو توسط پزشک تجویز گردد.در ادامه با موارد مصرف، هشدارهای قبل از مصرف و عوارض این دارو بیشتر آشنا شوید.

  1. پروپرانولول چیست
  2. موارد مصرف
  3. هشدار قبل از مصرف
  4. نکات مهم قبل از مصرف
  5. نحوه مصرف
  6. مقدار مصرف
  7. عوارض جانبی
  8. مصرف بیش از حد
  9. تداخل دارویی
  10. مصرف در دوران بارداری
  11. مصرف در شیردهی

پروپرانولول چیست

قبل از اینکه بدانید قرص پروپرانولول چه عملکردی دارد،بدانید که پروپرانولول یک قرص در طبقه بندی مسدود کننده های بتا می باشد و عملکرد آن بر روی قلب و گردش خون می باشد.

پروپرانولول یک عامل مسدود کننده گیرنده بتا غیر انتخابی است. این بدان معنی است که به طور مشابه بر روی قلب ، ریه ها و مناطق دیگر بدن کار می کند.

قرص پروپرانولول با مسدود کردن بتا روی قلب و و گردش خون تاثیر می گذارد.پروپرانولول با نام ایندرال نیز شناخته می شود و برای کاهش فشار خون،تسکین درد های قلبی و بی نظمی ضربان قلب تجویز می شود.

پروپرانولول بعد از مصرف تا 90 درصد آن در سیستم گوارشی جذب شده و همچنین متابولیسم کبدی دارد و از طریق کلیه ها دفع می شود.نیمه عمر پروپرانولول بین 2 تا 3 ساعت می باشد و اوج اثر آن 1 تا 1.5 ساعت می باشد.

موارد مصرف پروپرانولول

موارد مصرف قرص پروپرانولول،درمان و پیشگیری از اختلالات قلبی می باشد.پروپرانولول می تواند به عنوان یک قرص کمکی برای درمان فئوکروموسیتوم باشد.از پروپرانولول می توان برای پیشگیری از انفارکتوس مجدد میوکارد استفاده شود.

پروپرانولول برای موارد زیر نیز تجویز شوند:

  • آنژین صدری مزمن
  • درمان آریتمی قلبی
  • کنترل فشار خون بالا
  • کاردیومیوپاتی هیپرتوفیک
  • اضطراب

هشدار قبل از مصرف پروپرانولول

قبل از مصرف پروپرانولول باید به یک سری نکات توجه کنید تا مطمئن شوید این دارو برای شما خطر ناک نشود. یکی از مواردی که باید قبل از تجویز پروپرانولول بخاطر داشته باشید این است که اگر مبتلا به بیماری خاصی هستید با پزشک خود مشورت کنید:

  • آسم نایژه ای
  • آمفیزم یا برونشیت غیر آلرژیک
  • نارسایی احتقانی قلب
  • دیابت
  • پرکاری تیروئید
  • افسردگی روانی

همچنین اگر مبتلا به مشکلات کبدی هستید می بایست مقدار مصرف پروپرانولول را کاهش دهید و پروپرانولول در شوك قلبی ،نارسایی آشكار قلب ، بلوك درجه دو یا سه دهلیزی ـ بطنی ، برادی كاردی سینوسی وكاهش فشار خون سیستولیك به كمتر از100 میلی متر جیوه (برای پیشگیری ازانفاركتوس مجدد میوكارد) نباید مصرف شود.

نکات مهم قبل از مصرف پروپرانولول

در زمان مصرف پروپرانولول باید به طور منظم با پزشک خود در ارتباط باشید تا بهبودی شما تحت نظر پزشک باشد.همچنین توجه داشته باشید که میزان فعالیت و وضعیت جسمانی شما باید زیر نظر پزشک باشد.
اگر برای كاهش فشار خون پروپرانولول مصرف می كنید، مصرف سدیم (نمك ) خود را محدود كنید. از پزشكتان درخواست كنید دستورات تغذیه ای در اختیارتان بگذارد یا شما را به یك متخصص تغذیه معرفی كند.
در وضعیت خوابیده به نشسته یا ایستاده و یا از حالت نشسته به ایستاده آرام تغییر وضعیت دهید تا دچار سرگیجه ، سیاهی رفتن چشم یا غش نشوید.

نحوه مصرف پروپرانولول

بهترین زمان مصرف پروپرانولول با غذا یا بدون غذا می باشد و بسیار مهم است که در زمان خود مصرف شود.این نکته را توجه کنید که از مصرف بیشتر از مقدار تجویز شده خودداری کنید.قبل از خوردن پروپرانولول نبضتان را بگیرید و فشار خود را اندازه گیری کنید.
اگر یک وعده قرص را فراموش کردید و بیشتر از 8 ساعت تا نوبت بعدی بیاد آوردید آن را مصرف کنید و اگر کمتر از 8 ساعت بود نوبت فراموش کرده را مصرف نکنید.

مصرف پروپرانولول را 2 برابر نکنید و دارو را بدون تجویز پزشک قطع نکنید.در صورت قطع سرخود پروپرانولول می توانید در معرض خطر حمله قلبی قرار بگیرید.

مقدار مصرف پروپرانولول

مقدار مصرف پروپرانولول برای هر بیماری متفاوت می باشد و پزشک با توجه به نوع بیماری مقدار مصرفی این دارو را تجویز می کند.

  • پروپرانولول در درمان آنژین صدری: 10 تا 20 میلی گرم 3 یا 4 بار در روز مصرف می شود.
  • پروپرانولول برای ضد آریتمی: مقدار مصرف در بزرگسالان 10 تا 30 میلی گرم در 3 یا 4 بار در روز
  • پروپرانولول برای فشار خون: مقدار 40 میلی گرم 2 بار در روز

عوارض جانبی پروپرانولول

پروپرانولول در بعضی از افراد می تواند باعث عوارض شود.عوارض شایع پروپرانولول می تواند شامل ضربان قلب کند، اسهال، چشم خشک، ریزش مو، حالت تهوع، ضعف و خستگی باشد.البته بعضی از عوارض و نشانه هایی هستند که بعد از عادت کردن بدن به دارو از بین می رود و اگر علائم ادامه داشت میبایست با پزشک خود مشورت کنید:

  • خواب آلودگی
  • خستگی
  • مشکل در خوابیدن
  • یبوست یا اسهال
  • اضطراب
  • کاهش توانایی جنسی

عوارض های دیگری نیز در بعضی از افراد ایجاد می شود که این علائم نادر ، اما جدی می باشند و در صورت مشاهده پروپرانولول را قطع کرده و با پزشک تماس بگیرید.این عوارض ذکر شده شاید لیست کاملی از عوارض پروپرانولول نباشد، در صورت مشاهده هر علائم غیر عادی با پزشک خود تماس بگیرید.

  • خس خس سینه
  • تنگی نفس
  • سردی کف دست و پا
  • ضربان قلب زیر 60 در دقیقه
  • افسردگی و توهم
  • درد قفسه سینه
  • درد مفاصل یا کمر

مصرف بیش از حد پروپرانولول

پروپرانولول را نباید بیش از حد مصرف کنید و در صورت مصرف بیش از حد پروپرانولول می تواند باعث عوارض غیر عادی زیر میشود:

برادی كاردی ، نارسایی قلب ، اختلال در هدایت قلب ، اسپاسم برونش ، انقباض عروق محیطی ، اختلالات گوارشی ، خستگی ، بثورات جلدی ، اشكال در تنفس یا خس خس كردن ، سردی دستها و پاها،یبوست ،اضطراب یا نگرانی ،اسهال ، خواب آلودگی خفیف ، سردرد، بیحسی یا گزگز كردن انگشتان دست و پا و خستگی

تداخل دارویی پروپرانولول

پروپرانولول می تواند با داروهای دیگر در تعامل باشد.این بدین معنی می باشد که ممکن است مصرف همزمان پروپرانولول با بعضی از داروها باعث عوارض جدی شود و یا اثر هر یک از داروها کم یا زیاد شوند.در اینجا لیستی از داروهایی که با پروپرانولول در تداخل می باشد آورده شده است که البته این لیست کاملی از داروها نمی باشد و باید قبل از تجویز این دارو اگر دارویی مصرف می کنید با پزشک خود مشورت کنید.

  • مصرف داروهای حساسیت زدایی
  • داروهای آسم مانند آمینوفیلین، دیفیلین، اکستریفیلین
  • داروهای دیابت مانند انسولین، داروهای پایین آورنده قند
  • داروهای کاهش فشار خون مانند مسدود کننده های کانال کلسیم، کلونیدین

پروپرانولول در دوران بارداری

پروپرانولول در گروه C بارداری می باشد و به این معنی است که مصرف پروپرانولول در دوران بارداری مجاز نمی باشد و ممکن است به جنین آسیب جدی برساند.اگر باردار هستید و یا قصد باردار شدن دارید باید با پزشک خود مشورت کنید.

مصرف پروپرانولول در شیردهی

پروپرانولول می تواند به شیر مادر منتقل شود و به کودک در حال شیردهی ممکن است آسیب برساند.در صورت نیاز به مصرف پروپرانولول بر اساس تشخیص پزشک ممکن است لازم باشد شیردهی را قطع کنید.

سلب مسئولیت مطالب و مقالات مجله شفا جنبه اطلاع رسانی و آموزش دارد. این مطالب توصیه پزشکی تلقی نمی شود و نباید مطالب را جایگزین مراجعه به پزشک کرد و برای استفاده از آنها لازم است با پزشک مربوطه مشورت کنید.